گزارشی از سومین همایش منطقه ای بررسی مسائل شهرسازی استان زنجان
احمد ایمانی ـ به اعتقاد یک متخصص شهرسازی، با روند فعلی ساخت و ساز، کشور در حال تولید بافت فرسوده برای 15، 20 سال آینده است.
رئیس
دانشکده هنر و معماری واحد علوم و تحقیقات دانشگاه اسلامی هشدار داد؛
پروسه ساخت و سازی که کشور هماکنون در بخشهای مختلف مسکن طی میکند به
آمار بافتهای فرسوده میافزاید.
دکتر ماجدی، در حاشیه سومین همایش
شهرسازی زنجان که به میزبانی دانشگاه آزاد برگزار شد به خبرنگار مردمنو
اظهار داشت: براساس سه معیار ریزدانهگی، نفودناپذیری و ناپایداری که
شورای عالی شهرسازی و معماری ایران تصویب کرده بالغ بر 63 هزار هکتار بافت
فرسوده شناسایی شده است.
شهرساز نمونه سال 88 کشور، با اشاره به
اینکه اگر 100 نفر در هکتار را به طور متوسط در نظر بگیریم چیزی حدود 7
میلیون نفر در بافتهای فرسوده زندگی میکنند که معادل 10 درصد جمعیت کشور
میشود، تصریح کرد: 10 درصد از کل جمعیت کشور نیز در سکونتگاههای غیررسمی
زندگی میکنند که میتوان گفت 20 درصد از کل جمعیت ساکن در بافتهای فرسوده
و سکونتگاههای غیررسمی از نظر اقتصادی در فقر شدید به سر میبرند. وی
افزود: برای این 14، 15 میلیون نفر شرایط زیستمحیطی، مسکن و خدمات شهری
در سطح بسیار پایینی ارائه میشود. این استاد شهرسازی ایران درخصوص اینکه
ظرف 30 سال گذشته روند بهسازی بافتهای فرسوده و ساماندهی و توانمندسازی
سکونتگاههای غیررسمی و روستایی نسبت به گسترش و رشد شهرها به چه صورتی
بوده است،اظهار داشت: باید دید در این مدت روند به چه صورتی طی شده است،
آیا به دنبال بهسازی بافتهای فرسوده بودهایم یا به دنبال توانمندسازی
سکونتگاههای غیررسمی. دکتر ماجدی تصریح کرد: اگر نگاهی به رشد و گسترش
شهرها بیندازیم خواهیم دید طی 30 سال گذشته بهسازی بافتهای فرسوده و
ساماندهی سکونتگاههای غیررسمی در مقایسه با گسترش شهرها روند بسیار کندی
را طی کرده است.
شهرساز نمونه سال 88 ایران همچنین با تأکید بر این
مطلب که با مدیریت فعلی حاکم بر روند ساخت و ساز، کشور در حال تولید بافت
فرسوده جدید برای 15، 20 سال آینده است، گفت: ساختمانهایی که هماکنون
احداث میشود با سه معیار ریزدانهگی، نفوذناپذیری و ناپایداری مصوب شورای
عالی شهرسازی و معماری کاملاً سنخیت دارد و عملاً کشور در حال تولید بافت
فرسوده جدید میباشد. رئیس دانشکده هنر و معماری واحد علوم و تحقیقات
دانشگاه اسلامی، میزان توانمندی کشور را در ساماندهی و بهسازی بافت فرسوده
نسبت به چیزی که امروزه تولید میشود کمتر دانست و گفت: ساختمانهایی که
احداث میشود کاملاً با معیارهای بافت فرسوده همخوانی دارد.
دکتر
ماجدی، در رابطه با تولید یک میلیون و 500 هزار واحد مسکونی مهر نیز تصریح
کرد: این طرح هم به افزایش بافت فرسوده جدید طی 10، 15 سال آینده کمک
میکند. وی ادامه داد: عنوان شده که دولت برای ساخت مسکن مهر سه خانوار
150 متر مربع زمین واگذار میکند در حالی که معیار شورای عالی شهرسازی و
معماری ایران 200 مترمربع است، پس با این روند در مسکن مهر ریزدانه تولید
میشود. شهرساز نمونه سال 88 کشور با یادآوری اختصاص یک میلیون تومان بابت
هزینه آمادهسازی طرح مسکن مهر گفت: با این رقم نمیتوان دسترسیهای مطلوب
را ایجاد کرد و به لحاظ ایمنی نیز چون در کشور ساختمانها کنترل نمیشوند و
یا در صورت انجام بسیار ناقص صورت میگیرد عملاً با عنوان مسکن مهر، یک
میلیون و 500 هزار واحد در قالب بافت فرسوده تولید میشود.
دکتر
ماجدی با اشاره به آمار 63 هزار هکتاری بافت فرسوده کشور تصریح کرد: با
این روندی که بر کشور حاکم است دیری نخواهد پایید که آمار بافت فرسوده و
حاشیهنشینی به 90 درصد خواهد رسید.
حکایت این متخصص شهرسازی نشان
میدهد، بحران ملی در راه است و باید برای جلوگیری از وقوع آن کاری کرد.
دکتر ماجدی در پاسخ این سؤال که چه پیشنهادی برای پیشگیری از وقوع این
بحران دارید گفت: قاعدتاً در هر کشوری توسعه شهرها و روستاها متناسب با
سطح رشد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی آن کشور انجام میپذیرد، یعنی
هرچه یک کشور به لحاظ سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی رشد کند به همان
میزان اقدامات شهرسازی نیز انجام خواهد شد. وی افزود: یا اتفاقاتی که در
حوزه شهرسازی کشور رخ میدهد با آمار بالای بافت فرسوده، حاشیهنشینی و
سکونتگاههای غیررسمی مواجه هستیم که همه ناشی از شرایط سیاسی، اقتصادی،
فرهنگی و اجتماعی امروز ایران میباشد.
شهرساز نمونه سال 88 ایران،
تصریح کرد: اگر دنبال راهحل جلوگیری از بحران هستیم باید اوضاع سیاسی،
اقتصادی کشور رشد کند که با این کار مسائل و مشکلات شهرسازی نیز خودبهخود
مرتفع میشود.
رئیس دانشکده هنر و معماری واحد علوم و تحقیقات
دانشگاه اسلامی، همچنین در بخش دیگری از گفتوگوی خود با خبرنگار مردمنو،
حاشیهنشینی را معلول وجود مشکلات مسکن در شهرها خواند و خاطرنشان ساخت:
دولت در اوایل انقلاب برای محدود کردن مالکیت زمین، تملک آنها توسط دولت و
واگذاری به قیمت ارزان قوانینی را گذراند که همین مسئله باعث شد در آن
دوره قیمت زمین و مسکن کنترل شود و حتی افزایش سالیانه قیمت زمین و مسکن
به مراتب زیر نرخ تورم باشد. او گفت: بعدها سیاستهای دولت در دوران
سازندگی تغییر یافت و به جایی رسید که دولت به عنوان بزرگ مالک زمین را به
قیمت روز واگذار نمود و این شروع بحران زمین و مسکن در کشور بود تا امروز
که دولت ابزار کنترل قیمت زمین و مسکن را از دست داده و با گران شدن زمین
و مسکن، حاشیهنشینی رونق یافته است.
دکتر ماجدی، با اشاره به اینکه
مردم قدرت خرید ندارند و علاوه بر قیمت زمین و مسکن، اجارهبها نیز سر به
فلک زده است گفت: چون این افراد توانایی سکونت در داخل شهر را ندارند
اقدام به تصاحب زمینی در حاشیه میکنند و آلونک ساخته و ساکن میشوند.
شهرساز
نمونه سال 88 ایران هشدار داد: با سیاستهایی که دولت در بخش زمین و مسکن
دارد کشور در جهت توسعه حاشیهنشینی پیش میرود یعنی با تداوم این
سیاستها، چون توانایی توانمندسازی حاشیهنشینان پایین است سکونتگاههای
غیررسمی روزبهروز گسترش خواهد یافت. وی با اشاره به اینکه یکی از حسنهای
طرح مسکن مهر حذف قیمت زمین بود تأکید کرد: برای جلوگیری از رشد
حاشیهنشینی دولت میبایست برای کنترل قیمت زمین و مسکن در داخل شهر
مداخله کند.
(از اونجایی که روز همایش به خاطر ارائه مقاله فرصت تهیه گزارش نداشتم از گزارش یکی از خبرنگارای خوب زنجان استفاده کردم.)
